Jak często odświeżać ornaty i alby? Poradnik zakrystiana

Zakrystian odpowiada za przygotowanie i utrzymanie szat liturgicznych w należytym stanie. Regularna pielęgnacja ornatów, alb i bielizny kielichowej to nie tylko kwestia estetyki — zadbane szaty służą parafii przez dziesięciolecia. Podpowiadamy, jak często odświeżać szaty i jak robić to bezpiecznie, szczególnie gdy ornat ma bogaty ornaty haftowane.

Jak często prać ornaty i alby?

• Alby i komże — noszone bezpośrednio na ciało, wymagają prania po każdym użyciu lub po kilku użyciach; w praktyce pralnie parafialne pierzą je rotacyjnie co 1–2 tygodnie;
• Ornaty — nie mają kontaktu ze skórą, więc pranie nie jest konieczne po każdej Mszy; wystarczy wietrzenie po użyciu, a pranie lub konserwacja 2–4 razy w roku (częściej, jeśli szata jest często używana);
• Bielizna kielichowa (korporał, puryfikaterz, palma) — prana po każdym użyciu, zawsze osobno, bez środków optycznych.

Pranie ręczne i konserwacja

Ornaty haftowane — szczególnie te z haftem złotą lub srebrną nicią — najlepiej czyścić metodą konserwacji (pranie na sucho) lub prania ręcznego w letniej wodzie z delikatnym środkiem. Metalowe nici nie znoszą środków chemicznych i wysokich temperatur, dlatego unikaj pralek automatycznych i prasowania bezpośrednio po hafcie.

Czego unikać?

• Środków wybielających i zawierających chlor — niszczą nici i tkaniny;
• Wysokiej temperatury prania i suszenia — deformuje hafty reliefowe;
• Prasowania haftu „na płasko" — używaj podkładki lub prasuj od spodu, przez tkaninę;
• Przechowywania w wilgotnych miejscach — sprzyja pleśni i utlenianiu metalowych nici.

Przechowywanie szat liturgicznych

Ornaty najlepiej przechowywać na wieszakach, w przewiewnej szafie, z dala od bezpośredniego słońca. Szaty z bogatym haftem warto przekładać bibułą lub tkaniną bawełnianą, aby hafty się nie odkształcały. Alby i komże składaj luźno — ostre zagięcia na tkaninie z czasem pękają.

Plan pielęgnacji w roku liturgicznym

Najlepszy moment na przegląd szat to zmiana okresu liturgicznego — po Wielkanocy i po Bożym Narodzeniu. Wtedy warto sprawdzić stan haftów, odświeżyć szaty przed kolejnym sezonem i zaplanować ewentualne poprawki. Zobacz też: jak czytać metki i składy tkanin szat liturgicznych.