21.05.2026 Liturgia i duchowość

Mitra biskupia — symbolika i tradycja

Wstęp

Mitra (z grec. mitra – przepaska) to wysokie, dwudzielne nakrycie głowy noszone przez biskupów podczas uroczystej liturgii. Jest jednym z głównych insygniów biskupich, obok pastorału i pektorału. Mitra symbolizuje władzę biskupią i dary Ducha Świętego.

Historia

Mitra wywodzi się z papieskiego nakrycia głowy (tiary) i była używana od XI wieku. Początkowo nosili ją tylko papieże, z czasem przyznali jej używanie biskupom. W średniowieczu mitra stała się standardowym insygnium biskupim.

Rodzaje mitr

  • Mitra prosta (simplex) – biała, bez zdobień, używana w okresach pokutnych i podczas mszy żałobnych
  • Mitra haftowana (auriphrygiata) – zdobiona haftem, używana w zwykłe dni
  • Mitra bogata (pretiosa) – bogato zdobiona złotem i kamieniami, używana w największe święta

Symbolika

Dwa rogi mitry symbolizują Stary i Nowy Testament. Wstęgi z tyłu (fanony) symbolizują mądrość i wiedzę. Wysoka forma mitry wskazuje na dążenie do świętości.

Zasady noszenia

Biskup zakłada mitrę podczas uroczystej mszy, procesji i nabożeństw pontyfikalnych. Zdejmuje ją podczas modlitw eucharystycznych, kazań i podczas konsekracji. Mitra nie jest noszona podczas mszy żałobnych i w Wielki Piątek.

Zobacz nasze szaty liturgiczne.

Polecamy: teologia szat liturgicznych.

Najczęściej zadawane pytania

Czy każdy biskup ma własną mitrę?

Tak – mitra jest osobistym insygnium biskupa. Każdy biskup posiada zazwyczaj kilka mitr (prostą, haftowaną, bogatą).

Jaka jest różnica między mitrą a tiarą?

Mitrę noszą biskupi, tiara była noszona przez papieży jako potrójna korona. Tiara nie jest używana od pontyfikatu Pawła VI.